Γεωμορφολογική μελέτη της λίμνης της Καστοριάς

Πτυχιακή Εργασία 3471
Πρωτότυπος Τίτλος:
Γεωμορφολογική μελέτη της λίμνης της Καστοριάς
Συγγραφέας:
Δρούγκα, Πολυξένη
Περίληψη:
Ο νομός Καστοριάς βρίσκεται στη ΒΔ πλευρά της Ελλάδας, στη Δυτική Μακεδονία, έχει έκταση 1720 Km2 και περιβάλλεται από τα όρη Γράμμο, Βόιο και Βέρνο (Βίτσι). Πρωτεύουσα του νομού είναι η πόλη της Καστοριάς, πόλη με σημαντική ιστορία., χτισμένη δίπλα στην πανέμορφη λίμνη. Ο νομός έχει πληθυσμό περί τους 136.000 κατοίκους και η σημαντικότερη οικονομική δραστηριότητα των κατοίκων είναι η γουνοποιία. Οι κυριότεροι δήμοι είναι: ο Δήμος Καστοριάς, ο Δήμος Ορεστίδος και ο Δήμος Νεστορίου. Το πιο αξιοσημείωτο κομμάτι του νομού είναι η λίμνη της Καστοριάς, η Ορεστίδα που βρίσκεται ανάμεσα στα όρη Βέρνο, Άσκιο, Κορησό και Βίγλα σε υψόμετρο 630 μέτρων με έκταση 62,6 Km2. Είναι μία από τις ωραιότερες λίμνες της Ελλάδας, έχει χαρακτηρισθεί ως “ Μνημείο Φυσικού Κάλλους” και αποτελεί έναν υδροβιότοπο υψίστης σημασίας. Στις όχθες της αναπαράγονται πολλά είδη αμφιβίων, ερπετών και πτηνών και η ιχθυοπανίδα της είναι από τις πιο πλούσιες της Ελλάδας. Η λίμνη έχει ενταχθεί στο ευρωπαϊκό δίκτυο “Natura 2000” . Η υδρολογική λεκάνη Καστοριάς αποτελεί υπολεκάνη της λεκάνης απορροής του ποταμού Αλιάκμονα. Το εμβαδόν αυτής της υδρολογικής λεκάνης ανέρχεται σε 278 km2, από τα οποία τα 62,6 Km2 καταλαμβάνονται από τη λίμνη της Καστοριάς. Η λεκάνη χαρακτηρίζεται από μεγάλο υψόμετρο και έντονο ανάγλυφο. Εννιά υδατορέματα καταλήγουν στη λίμνη από τα οποία ο Ξηροπόταμος έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Η λεκάνη αποτελείται από έντεκα υπολεκάνες από τις οποίες προέρχονται και τα εννιά υδατορέματα και που διακρίνονται από άποψη μεγέθους σε τρεις ομάδες: μέσου μεγέθους, μικρού μεγέθους και ενδιάμεσης επιφάνειας απορροής. Στην περιοχή μελέτης ποικίλουν οι γεωλογικοί σχηματισμοί που τη χαρακτηρίζουν, οι οποίοι στο μεγαλύτερο μέρος τους ανήκουν στην Πελαγονική και Υποπελαγονική ζώνη και τη Μεσοελληνική Αύλακα. Από τη μελέτη που έγινε αναγνωρίστηκαν οι κυριότερες γεωμορφές που χαρακτηρίζουν το χώρο της λεκάνης απορροής, με σκοπό να προσδιοριστούν οι μορφογενετικές διεργασίες που συνετέλεσαν στη διαμόρφωση του γήινου ανάγλυφου. Οι κυρότερες από αυτές είναι οι επιφάνειες ισοπέδωσης, τα διάφορα είδη κλιτύων, οι κοιλάδες σχήματος V, οι τεταρτογενείς αποθέσεις, όπως κώνοι, αλλουβιακές αποθέσεις, ασβεστικοί ψαμμίτες και αναβαθμίδες αλλά και παλιές ή σύγχρονες ανθρωπογενείς επεμβάσεις στο γήινο ανάγλυφο, στον παραλίμνιο και χερσαίο χώρο της περιοχής μελέτης. Η γεωμορφολογική ανάλυση που έγινε μας βοήθησε στην απόκτηση γνώσεων για το παλαιοπεριβάλλον και την εξέλιξη του χώρου. Μετά την αναγνώριση των γεωμορφών έγινε λεπτομερής ανάλυση και χαρτογράφηση τους σε ολόκληρη την έκταση της περιοχής μελέτης. Η γεωμορφολογική ανάλυση περιλαμβάνει δύο μεθόδους – περιγραφική και ποσοτική . Για τη δημιουργία των χαρτών στη μελέτη αυτή χρησιμοποιήθηκε το Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών ( G.I.S.) με το πρόγραμμα ArcView 8.1, το οποίο προσφέρει πολλές δυνατότητες και έχει αρκετά πλεονεκτήματα στη δημιουργία χαρτών. Σαν υπόβαθρο και πηγή πληροφοριών χρησιμοποίηθηκαν τέσσερεις χάρτες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού (Γ.Υ.Σ.), κλίμακας 1:50.000, των περιοχών Άργους Ορεστικού, Καστοριάς, Μεσοποταμίας και Νεστορίου, δύο αεροφωτογραφίες του 1969 κλίμακας 1:40.000 και έξι αεροφωτογραφίες κλίμακας 1:30.000. Με τη βοήθεια του Γεωγραφικού Συστήματος Πληροφοριών Arcview 8.1, αφού εισήχθησαν οι χάρτες στον υπολογιστή με τη βοήθεια scanner, έγινε ψηφιοποίηση των ισοϋψών της λεκάνης απορροής της Καστοριάς ανά 100 και ανά 20 μέτρα. Ψηφιοποιήθηκαν ακόμη : ο υδροκρίτης της λεκάνης απορροής, η επιφάνεια της λίμνης, οι χείμαρροι που απορρέουν στη λίμνη, τα χωριά που υπάρχουν στην περιοχή της λεκάνης απορροής της λίμνης, τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά στην περιοχή της λεκάνης απορροής , οι γεωλογικοί σχηματισμοί της λεκάνης απορροής της λίμνης και η ακτογραμμή της λίμνης Στο σύνολο των θεματικών χαρτών (Layers) που ψηφιοποιήθηκαν για την υδρολογική λεκάνη της λίμνης της Καστοριάς, διακρίνουμε τις ισοϋψείς, τις λίμνες, τα ποτάμια, τα χωριά, τους βροχομετρικούς σταθμούς, την ολική λεκάνη με τις υπολεκάνες της, τη φυτοκάλυψη και τέλος τα γεωλογικά στοιχεία της περιοχής. Το πλήθος των πληροφοριών καθώς και οι συνδυασμοί που μπορεί να επιτύχει κανείς είναι πάρα πολλά. Μετά από μελέτη και ανάλυση προκύπτει ότι, η λίμνη της Καστοριάς έχει ορεινό χαρακτήρα, είναι αλπικού τύπου με μεσαλπικό χαρακτήρα. Τα πετρώματα που απαρτίζουν το γεωλογικό υπόβαθρο της λίμνης είναι κατά σειρά: ασβεστόλιθοι, μεταμορφωμένοι σχιστόλιθοι, κρυσταλλικοί ασβεστόλιθοι, σύμπλεγμα οφιολίθων, φυλλίτες, φυλλιτικοί σχιστόλιθοι, κλπ. Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα στη λεκάνη απορροής της λίμνης είναι η υποβάθμισή της που οφείλεται στο υψηλό μέσο υψόμετρο και στο τραχύ κλίμα της περιοχής καθώς επίσης και στα έντονα χειμαρρικά φαινόμενα. Το κλίμα της περιοχής είναι ηπειρωτικό και υγρό, με δριμύ χειμώνα και ζεστό καλοκαίρι και το μέσο ετήσιο ύψος βροχής υπερβαίνει τα 700 χιλιοστά και φτάνει έως τα 900 χιλιοστά. Εξάλου η έκταση των δασοσυστάδων και των αναδασώσεων στη λεκάνη απορροής είναι ανεπαρκής, με αποτέλεσμα να δημιουργείται έντονη παραγωγή και διακίνηση φερτών υλών. Η υποβάθμιση της λεκάνης έχει σαν αποτέλεσμα την πρόσχωση του λιμνιαίου χώρου από τη διακίνηση των φερτών υλών. Για τη λύση του προβλήματος απαιτούνται κατάλληλα υδροδυναμικά έργα. Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα είναι ο ευτροφισμός της λίμνης με όλες τις αρνητικές συνέπειες στην ποιότητα των υδάτων της. Οι κυριότερες πηγές ρύπανσης των υδάτων που καταλήγουν στη λίμνη μέσω των χειμάρρων που διαρρέουν τη λεκάνη απορροής, είναι τα οικιστικά λύματα, τα λύματα των βιοτεχνών γούνας, διάχυτες πηγές, όμβριες απορροές από χωματερές και παραγωγικές δραστηριότητες και οι αποπλύσεις των γεωργικών εκτάσεων. Για την εξυγίανση της λίμνης προτείνονται διάφοροι μέθοδοι όπως, η χρησιμοποίηση αλάτων θεϊκού αργιλίου και αργιλικού νατρίου, η διαχείρηση των καλαμιώνων.
Ημερομηνία κατάθεσης:
2007-10-25
Γλώσσες Τεκμηρίου:
Ελληνικά
Λοιπά Θέματα:
Γεωμορφολογία - Λίμνες
Geomorphology - Lakes
Καστοριά, Λίμνη της - Χαρτογράφηση
Kastoria, Lake of - Mapping
Περιγραφή:
117 σ., εικ., πίν., χάρτες

, Ptychiaki34.pdf